تبلیغات
شنیدنی
صدا و تصویر مظفرالدین شاه _ نخست وزیر شاه قاجار - وزیر امور خارجه شاه قاجار _آخرین خبرها از دنیای رادیو - آشنایی با رادیوهای جهان در وبلاگ  شنیدنی  ...... وبلاگ شنیدنی را هرروز ببینید و بشنوید
خانه | آرشیو | پست الکترونیک

بی بی سی ...قسمت اول

رادیو نفت!

دوستان عزیز از اینکه به مطالب این وبلاگ تخصصی گوشه چشمی دارید. بسیار سپاسگزارم . از آنجا در این محیط مجازی قصد بر این است که تاریخ رادیو به عنوان رسانه شنیداری قدیمی کشورمان مورد بررسی قرار گیرد ، ایــن بار مطلبی مهیا شده تا شــما علاوه برآشنایی بیشتر باسیر تحول اجتماعی و سیاسی ایران(در برهه ای حساس) ازنقش یکی از رادیو های خارجی اثر گذار که در این جریان نقش مهمی ایفا کرده است  مطلع شوید .

ملی شدن صنعت نفت نقطه عطفی ایست که هیچگاه تاریخ سرزمینمان فراموش نمی کند ...

کنش و واکنش دولتمردان ایرانی و خارجی و نقش ویژه رادیو بی بی سی در میان روشنفکران و حتی قشر عوام که هنوز از فرهنگ شنیداری فاصله نگرفته اند. نقلی از گذشته است که امروز نیز به صورت دیگرخودنمایی می کند ...

امروز نیز تصمــیم دولتمردان و ملــت ما تصــمیم مهمی ایســت ... گذر از دوران بهره گـــیری از طلای سـیاه ورســیدن به انرژی جــدید که می توانــد منـشاء تحولی شـگرف در سرزمینمان شود .. اما قصـــه غربی ها قصـه ای تکراری ایست مقاومت استعمار در دوره ملی شدن صنعت نفت بهره گیری از روشهای نوین بود و رادیـو جدید ترین سلاح در زمان خود ... و اینک نیز با بهره گیری از روشهای جدید قصد همان است که در گذشته بود ...

زایش و تولد بی بی سی از شکم انگلیس پیر، قبل از تاسیس رادیو ایران فکری نوین و جاه طلبانه بود که ذکر مستند آن از قلم نزدیکان انگلیسی خالی از لطف نیست ...

به شما تو صیه می کنم  قسمتهای مختلف این مطلب را بخوانید و تشابهات  آن را در عصر کنونی بیابید

.....و اینک قسمت نخست

 

در آغاز درج قسمت اول این مطلب چند نکته حایز اهمیت است . انگلیس از ابزار تبلیغی سمعی (رادیو ) برای کنترل کشورهای تحت یوق و سلطه خود و بر اساس اهمیت و اولویت استفاده می کرده و می کند.

 اگر به تاریخ تاسیس بخشهای مختلف بی بی سی مراجعه کنید . سردمداران تبلیغی استعمار بعد از سه سال از تاسیس رادیوی بی بی سی عربی اقدام به ایجاد رادیو فارسی می کنند این امر به لحاظ اهمیت نفت ایران  و شنیدن نجواهای استقلال طلبانه و افزایش سطح اگاهی عمومی در ایران بود.

انتخاب گروه کاری و حرفه ای که گرایشهای خاصی نیز داشته باشند نیز مهم جلوه می کند حضور عنصری چون مینویی که معارض با رضا خان است، برای اربابان تبلیغی استعمار مهم است به حدی که با حضور او کار تاسیس تمام شده فرض می شود.

نقش سفارت انگلیس در تهران انکارناپذیر است .سفــارت به عنوان روابط عمومی این شــبکه عـــمل می کرد . این سفارت کلیه بازخوردهای اجتماعی رسانه را اطلاع می داد و نقش اساسی در نوع برنامه های تهیه شده داشت.

آغاز سخن‏پراكنى

بخش برنامه‏هاى بى‏بى‏سى به زبانهاى خارجى با زبان عربى و در پاسخ به تبلیغات رادیویى نازیها كه طى جنگ جهانى دوم كمر به نابودى نفوذ انگلستان بسته بودند به وجود آمد. سه سال پس از راه‏اندازى بخش عربى بى‏بى‏سى در 14 دى‏ماه 1316 و ده ماه پس از آنكه رادیو ایران به كمك آلمانیها ایجاد شد، بخش فارسى رادیو بى‏بى‏سى در دوم دى‏ماه 1319 آغاز به كار كرد.
 

مجتبى مینوى، كه بعدها ادیبى سرشناس شد، از نخستین گویندگان بخش فارسى بى‏بى‏سى بود. مینوى براى سفرى مطالعاتى به انگلستان رفته بود اما از ترس آنكه در ایران از سوى رژیم رضاشاه براى مسائل سیاسى تحت پیگرد قرار گیرد، در انگلستان ماندگار شد و به تدریس فارسى در دانشگاه آكسفورد پرداخت. تصمیم مینوى براى پیوستن به بى‏بى‏سى از نظر مسئولان آن چنان اهمیتى داشت كه در آغاز گزارش محرمانه‏اى ثبت شده است و در پایان آن نیز آمده: ''اكنون براى راه‏اندازى بخش فارسى آماده‏ایم.`` مینوى اواخر شهریور 1320 كه بى‏بى‏سى هنوز یكساله نشده بود گوینده خبرهایى شد كه ''معروف است شاه را از تخت سرنگون كرد.``

چند سال بعد مسعود فرزاد هم به مینوى در بى‏بى‏سى پیوست. این دو به همراه صادق هدایت و بزرگ علوى اعضاى گروهى بودند كه نامش را براى دست‏انداختنِ گروهى موسوم به سَبْعه كه از ادباى معروف تشكیل شده بود رَبْعه گذاشته بودند. در گروه فارسى بى‏بى‏سى ادیبى انگلیسى به نام لارنس پل اِلْوِل‏ساتِن هم كار مى‏كرد. اِلْوِل‏ساتِن كه براى شركت نفت ایران‏وانگلیس هم كار كرده بود بعدها در سِمتِ استاد زبان فارسى در دانشگاه ادیمبورو، در اسكاتلند، با نوشتن كتاب نفت ایران از جنبش ملى‏كردن نفت در ایران دفاعى پرشور كرد. نخستین برنامه فارسى بى‏بى‏سى را حسن موقّر بالیوزى این‏گونه آغاز كرد: ''در این هنگام كه خبرفرستى به وسیله رادیو به زبان فارسى از بریتانیاى كبیر آغاز مى‏شود، بنگاه رادیوى انگلستان به تمام گوش‏دهندگان ایرانى و فارسى زبانان در هر جاى جهان كه باشند دوستانه درود مى‏گوید.`` بعدها واژه آشناى ''شنوندگان‏`` جاى تركیب ثقیل ''گوش‏دهندگان‏`` را گرفت.

نخستین برنامه به‏شكل گزارشهاى خبرىِ پانزده‏دقیقه‏اى بود كه چهار روز در هفته پخش مى‏شد. اما به‏زودى و با راهنمایى سفارت انگلستان در تهران برنامه‏ها حالت روزانه پیدا كرد و بیشتر شامل تفسیرهایى درباره جنگ بود. موسیقى و شعر كلاسیك فارسى نیز پخش مى‏شد. از آنجا كه نیروى دریایى انگلستان و بخش بزرگى از اقتصاد آن كشور به نفت ایران متكى بود، سفارت انگلستان در تهران میل داشت برنامه‏هاى فارسى رادیو بى‏بى‏سى درباره نفت هم تفسیر پخش كند.
 

گرچه نقش بخش‏فارسى بى‏بى‏سى‏در تضعیف رضاشاه در خاطره‏ها مانده است، در آغاز كار از برنامه‏هایش انتقاد مى‏شد كه بیش از حد طرف رضاشاه را مى‏گیرد. هنوز دو ماه از آغاز بخش فارسى نگذشته بود كه مقامات شركت نفت ایران و انگلیس به بى‏بى‏سى در مورد ''خطرات مدح بیش از حد شاه‏`` هشدار دادند زیرا بسیارى از ایرانیان وى را محدودكننده آزادى مى‏دانند و به سبب ''مقامهایى كه دوروبرش را گرفته‏اند و نیز هزینه‏هاى فزاینده زندگى‏`` سرزنش مى‏كنند. حمله نازیها به اتحاد شوروى كه احتمال دسترسى آلمان به حوزه‏هاى نفتى قفقاز و ایران را افزایش داد نقطه عطفى ایجاد كرد. به‏رغم آنكه ایران در جنگ اعلام بیطرفى كرده بود، نیروهاى انگلستان و شوروى در شهریور 1320 ایران را اشغال كردند. طى روزهاى سوم تا پنجم شهریور كه اشغالگران در حال جنگ با نیروهاى ایران بودند، كاركنان ایرانى بى‏بى‏سى در حركتى اعتراض‏آمیز از خواندن خبر خوددارى كردند اما در ترجمه اخبارى كه اِلوِل‏ساتِن مى‏خواند به او كمك مى‏كردند.

قسمت دوم این مطلب به موضوع نقش بی بی سی در تحولات ایران بخصوص در دوره رضا خان می پردازد..........

حتما بخوانید ...

شاهد

 

|+| نوشته شده توسط شاهد در یکشنبه 27 اسفند 1385 و ساعت 03:03 ق.ظ | نظرات